راهنمای جامع و کاربردی جذب و استخدام مهندسی برق

رشته مهندسی برق از گذشته، یکی از پرطرفدارترین انتخاب ها برای تحصیلات دانشگاهی بوده و هنوز هم یکی از رشته های محبوب به حساب می آید. اما آیا تقاضا برای استخدام و جذب مهندس برق هم به همین اندازه بالاست و همچنان بازار کار خوبی برای این رشته وجود دارد؟

اگر آگهی های درخواست همکاری که هر روزه در سایت جاب ویژن منتشر می شوند را بررسی کنیم متوجه می‎شویم که گرچه تقاضا برای جذب مهندس برق کم نیست؛ اما کارفرمایان به مهارت ها و توانمندی های جانبی اهمیت بیشتری نسبت به درس هایی که در دانشگاه خوانده اید می دهند.

با توجه به این مسئله، در این مقاله جاب ویژن قصد داریم به مهم ترین دغدغه ها و مسائل شما در رابطه با بازار کار مهندسی برق ازجمله اهمیت این شغل، وظایف شغلی، مزایا و معایب شغل مهندسی برق، جایگاه های شغلی و مهارت های مورد نیاز برای استخدام مهندس برق بپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

چه گرایش هایی در حوزه مهندسی برق وجود دارند؟

مهندسی برق را می توان بزرگ ترین گروه مهندسی دانست و به دلیل گستردگی کاری و علمی در این رشته؛ مهندسی برق را می توان به چهار زیرشاخه مهم و اساسی تقسیم کرد:

مهندسی برق- الکترونیک

افرادی که در این گرایش تحصیل کرده اند؛ معمولا در زمینه ساخت قطعات اکترونیکی و مدارها و… مشغول به کار می شوند.

مهندسی برق- قدرت

به خاطر موقعیت های شغلی بهتر برای استخدام مهندس برق قدرت، بسیاری از دانشجویان رشته برق این گرایش را انتخاب می کنند. فرصت های کاری این رشته بسیار متنوع هستند؛ از طراحی و ایجاد شبکه انتقال قدرت در نیروگاه ها تا طراحی تابلوبرق ها در واحدهای صنعتی کوچک.

مهندسی برق- مخابرات

اگر گرایش مخابرات را انتخاب کرده اید؛ می توانید در سازمان هایی که در زمینه ارتباطات راه دور و تلکام فعالیت می کنند موقعیت شغلی خوبی پیدا کنید. برخی از معروف ترین این سازمان ها عبارتند از: اپراتورهای تلفن همراه، اداره مخابرات، سازمان صدا و سیما و …

مهندسی برق- کنترل

مهندسان برق کنترل، اغلب مسئولیت و وظیفه نظارت و کنترل سیستم های طراحی شده را بر عهده دارند. اگر ترجیح می دهید برای کار در یک سازمان دولتی گزینش شوید؛ انتخاب این گرایش کمک زیادی به شما خواهد کرد. معمولا سازمان های موشکی و پدافند یا شرکت هایی که در زمینه هوافضا فعالیت دارند؛ مهندسان برق کنترل را استخدام می کنند.

انجام وظایف شغلی مهندسی برق به چه مهارت های فردی نیاز دارد؟

اگرچه دروسی که در دانشگاه خوانده اید بسیار سخت و پیچیده هستند؛ اما برای اغلب کارفرماها کافی نیستند. شما علاوه بر توانایی تان در کار با نرم افزارهای مرتبط، باید از مهارت های دیگری هم برخوردار باشید تا بتوانید در سازمان و شرکتی معتبر، جایگاه شغلی خوب کسب کنید.

بخشی از این مهارت ها، فنی هستند و به توانایی شما در حیطه تخصصی تان برمی گردند؛ اما تعداد دیگری از مهارت های مورد نیاز، مهارت های عمومی یا اصطلاحا مهارت های نرم هستند.در ادامه به برخی از این مهارت ها اشاره می کنیم:

• مهارت های ارتباطی میان-فردی و کار گروهی: قرار نیست به عنوان مهندس برق تنها پشت میز بنشینید و کار کنید. شما باید با تکنسین ها، مدیران پروژه، کارفرماها و…. همکاری کنید و درک متقابلی از خواسته ها، توانمندی ها و نقاط ضعف و قوت یکدیگر داشته باشید؛ بنابراین به مهارت های ارتباطی بالا نیاز پیدا خواهید کرد.
• مهارت های ریاضی: قطعا فردی که در دانشگاه در رشته مهندسی برق پذیرفته شده، تسلط خوبی به مهارت های ریاضی دارد؛ اما باز هم ممکن است در برخی از موقعیت ‎های شغلی نیاز به توانایی های بیشتری در این زمینه وجود داشته باشد. مخصوصا در موقعیت های شغلی که با مدارها و قطعات بسیار حساس سر و کار دارند؛ نیاز بیشتری به تسلط در این مهارت وجود دارد.
• مهارت های نوشتاری: شاید نیاز به مهارت نوشتن برای جذب مهندس برق منطقی به نظر نرسد؛ اما خوب است بدانید که بخشی از وظایف این فرد، این است که کتابچه های راهنمای تعمیر و نگهداری قطعات و تجهیزات، اسناد طراحی و نشریات فنی سیستم ها و محصولات تولید و طراحی شده را تهیه کند. قطعا اگر مهارت خوبی در نوشتن نداشته باشید؛ در این زمینه با مشکل مواجه خواهید شد.
• ابتکار عمل: همه سیستم ها و تجهیزات از یک الگو پیروی نمی کنند و ممکن است هربار مشکل جدیدی برای قطعات ایجاد شود. شما باید آمادگی داشته باشید در برخورد با مشکلات پیش رو، رویکردهای متنوع و گوناگونی اتخاذ کنید تا مشکلات و ایرادات کار در کمترین زمان ممکن حل شوند.
• دست به آچار بودن: مهارت و توانایی کار عملی یا اصطلاحا دست به آچار بودن، برای استخدام مهندسین برق اهمیت بسیار بالایی دارد. معمولا کارفرما به دنبال فردی می گردد که حتی در نبود تکنسین ها بتواند مشکلات اولیه تجهیزات و قطعات را پیدا و رفع و رجوع کند.
• تمرکز و دقت بالا: کار با سیستم های الکترونیکی به تمرکز و دقت بسیار بالایی احتیاج دارد و اگر از آن دست افرادی هستید که به راحتی تمرکز خود را از دست می دهند؛ در حل مشکلات و طراحی سیستم ها با مشکلات جدی مواجه خواهید شد.
• تسلط بر زبان انگلیسی: مهارت های نوشتاری و گفتاری شما در زبان انگلیسی، شانس شما را برای استخدام بیشتر خواهد کر؛ چرا که برای کار در این رشته و طراحی سیستم های کارآمد و بهینه نیاز دارید با علم روز همراه باشید و جدیدترین اطلاعات را از ژورنال های خارجی مطالعه کنید.

مسئولیت ها و وظایف شغلی مورد نیاز برای استخدام مهندس برق

فرصت های شغلی و زمینه های کاری برای مهندسان برق بسته به گرایش های انتخابی، بسیار متنوع و گسترده است. اما معمولا وظایف کلی مهندسی برق را به این صورت می توانیم خلاصه کنیم:

• طراحی و تولید روش های جدید برای بهبود یا طراحی محصولات
• طراحی، توسعه، تست و مدیریت ابزارهای الکترونیک
• ارتقاء استانداردها برای سیستم ها و روش های الکتریکی و الکترونیکی
• تجزیه و تحلیل نیازهای مشتری و تعیین ظرفیت و هزینه برای تهیه سیستم ارزیابی و توسعه سیستم ها

چه مشاغلی در حوزه برق وجود دارد؟

این گروه شغلی بسیار گسترده است و مشاغل بسیار متنوعی را شامل می شود. طور کلی مشاغل موجود این حوزه را می توان به چندین گروه تقسیم بندی کرد که در زیر به آن ها اشاره می کنیم:

مشاغل برق ساختمان و زیرساخت

وقتی صحبت از مهندسی برق می شود، اولین چیزی که به ذهن اکثر افراد می رسد، بحث برق کشی ساختمان است. به طور کلی می توان گفت که وظیفه و تمرکز اصلی یک متخصص در این حوزه، در پروژه های ساخت وساز، طراحی تأسیسات ولتاژ بالا مثل سیستم های سیم کشی و سیستم های روشنایی است. معمولا نقش یک متخصص برق در پروژ های ساخت وساز، بازرسی مکان پروژه و مدیریت طراحی و ساخت سیستم های الکتریکی است تا از تطابق این سیستم ها با کدهای موجود اطمینان پیدا کند.

برخی از مشاغل مختلف در این حوزه کاری عبارتند از:

طراح روشنایی: طراحان روشنایی، نقشه های سیستم های روشنایی را طراحی و روی سیستم های روشنایی ساختمان ها کار می کنند. طراحان روشنایی با طراحان داخلی، مهندسین ساختمان، متخصصان برق و معماران، همکاری نزدیکی دارند. طراحی روشنایی در ساخت ساختمان های مسکونی، تجاری یا حتی صنعتی هم کاربرد پیدا می کند.

نقشه کش برق: این افراد، نقشه های فنی سیستم های سیم کشی ساختمان ها و زیرساخت ها را تهیه می کنند. این نقشه کش ها، علاوه بر کار در پروژه های ساخت وساز ساختمان ها، در پروژه های ساخت خطوط انتقال نیرو و حتی در نیروگاه ها نیز فعالیت می کنند و با معماران و مهندسان دیگر همکاری نزدیکی دارند. اکثر این مهندسین با نرم افزار اتوکد الکتریکال کار می کنند.

مشاغل مختلف در حوزه برق الکترونیک

مهندسی الکترونیک، یک گروه شغلی است که با سرعت بالایی در حال رشد و پیشرفت است و شامل مشاغل بسیار متنوعی می باشد. الکترونیک را می توان به زیرشاخه هایی مثل الکترونیک دیجیتال، الکترونیک آنالوگ، الکترونیک سیستم های نهفته و الکترونیک قدرت، دسته بندی کرد.

شاخه الکترونیک، شامل مطالعه و استفاده از الکترونیک، الکتریسیته و الکترومغناطیس می باشد. مهندسین، روش های جدیدی برای استفاده از نیروی الکتریسیته برای توسعه یا بهبود محصولات الکترونیکی پیدا می کنند، نیازهای مشتریان را تحلیل و الزامات، ظرفیت و هزینه ی پروژه های ساخت دستگاه های الکترونیکی را ارزیابی می کنند. یکی دیگر از وظایف تکنسین های الکترونیک، تست قطعات و دستگاه های الکترونیکی است. در ادامه، مهم ترین مشاغل در بازار کار مهندسی برق الکترونیک را معرفی می کنیم.

تکنیسین الکترونیک

تکنسین های الکترونیک، به مهندسین دیگر در ساخت کامپیوترها، دستگاه های مخابراتی، تجهیزات پزشکی، تجهیزات ناوبری و دیگر دستگاه های الکترونیک، کمک می کنند. این تکنسین ها به ویژه در ساخت، نگهداری و آزمایش تجهیزات اتوماسیون صنعتی فعالیت دارند.

تکنسین الکترومکانیک

بسیاری از دستگاه های مکانیکی، به صورت الکترونیکی کنترل می شوند، پس یکی از مشاغلی که متخصصان الکترونیک می توانند در آن استخدام شوند، مهندسی الکترومکانیک است. این متخصصان، کار طراحی و ساخت دستگاه های رباتیک و الکترومکانیکی را بر عهده دارند و از ترکیب مهندسی مکانیک و الکترونیک در ساخت این دستگاه ها استفاده می کنند. میزان مشاغلی که تکنسین های الکترومکانیک می توانند در آن ها مشغول به کار شوند، در بین سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۹، تنها سه درصد رشد خواهد داشت.

مهندسی هوافضا

هواپیماها، ماهواره ها و موشک ها، دارای سیستم های الکترونیکی پیچیده ای هستند و متخصصان الکترونیک می توانند به عنوان مهندس هوافضا مشغول به کار شوند. بازار کار هوافضا از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۹، حدود سه درصد رشد پیدا خواهد کرد.

مهندسی پزشکی

علاوه بر متخصصان مکانیک، متخصصان الکترونیک نیز می توانند شغل مهندسی پزشکی را انتخاب کنند. در این شغل، از ترکیب اصول مهندسی با علوم پزشکی استفاده می شود و به طراحی و ساخت دستگاه ها، تجهیزات، سیستم های کامپیوتری و نرم افزارهای مورد نیاز در پزشکی کمک می کند. پیشبینی می شود این موقعیت شغلی، از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۹، حدود پنج درصد رشد داشته باشد.

طراحی و توسعه میکروکنترلر

میکروکنترلر، یک ریز-کامپیوتر است که عملکرد سیستم های نهان در دستگاه هایی مثل چیلرها، لوازم خانگی و … را کنترل می کند. طراحان میکروکنترلر، کار طراحی، برنامه نویسی و تولید این ریز-کامپیوترها را بر عهده دارند.

مهندسی سخت افزار

کسانی که در زمینه الکترونیک تخصص دارند می توانند در زمینه های طراحی و ساخت سیستم های سخت افزاری کامپیوتری مشغول به کار شوند. مهندسین سخت افزار، سیستم ها و قطعات کامپیوتری مثل مدارها، پردازنده ها، روترها، حافظه های کامپیوتری و … را طراحی و توسعه می دهند. رشد این شغل بسیار کند است و پیش بینی می شود از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۹، تنها دو درصد رشد داشته باشد.

مهندسی فروش

یکی از مشاغل رایج در بازار کار مهندسی برق، مهندسی فروش است و تکنسین های الکترونیک می توانند به عنوان مهندس فروش دستگاه های الکترونیکی پیچیده و علمی فعالیت داشته باشند. این افراد باید دانش بالایی در رابطه با قطعات الکترونیکی و عملکردهای آن ها داشته باشند و نحوه عملکرد دستگاه های الکترونیکی را بدانند. انتظار می رود که بازار کار این شغل، از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۹، تا شش درصد رشد پیدا کند.

میزان فرصت های شغلی و درآمد مهندسی برق در کدام حوزه ها و صنایع بیشتر است؟

بازار کار مشاغل مختلف در این گروه شغلی، تفاوت های زیادی با هم دیگر ندارند. بنابراین، در انتخاب بهترین گرایش مهندسی برق، می توانیم تنها براساس میزان دستمزد مشاغل مختلف، تصمیم گیری کنیم. البته گرایش های مختلف در میزان درآمد مهندسین برق، تفاوتی ایجاد نمی کنند بلکه نوع صنعت و زمینه فعالیت، نقش تاثیرگذارتری در تعیین میزان حقوق شما خواهد داشت. با این حال، حوزه های زیر جزء پردرآمدترین موقعیت های شغلی در این حوزه به شمار می روند:

• صنعت نفت
• صنایع مرتبط با نیمه رساناها
• طراحی سیستم های کامپیوتری
• صنعت هوافضا

جمع بندی

از زمانی که ادیسون نیروی برق را به خدمت نیازهای بشری درآورد تا به امروز، تجهیزات، سیستم ها و روش های الکتریکی و الکترونیکی بسیاری راه خود را به صنایع مختلف باز کرده اند.

اگرچه منابع درسی و دانشگاهی برای این رشته بسیار سخت و پیچیده هستند و دانشجویان موظف به گذراندن آن ها هستند؛ اما علاوه بر آنها لازم است به زبان انگلیسی و نرم افزارهای تخصصی هم مسلط باشید. مهارت های زبان انگلیسی از آن رو برای شما اهمیت دارد که بتوانید منابع تخصصی و اصلی را مطالعه کنید و خود را همگام با علم روز کنید. توانایی کار با نرم افزارها هم یکی از اصلی ترین شرایط استخدام مهندسی برق است. امیدواریم با استفاده از این اطلاعات، شناخت بهتری از این حوزه مهندسی پیدا کرده باشید و بتوانید زودتر شغل دلخواه و موردنظرتان را پیدا کنید.

مهندسان برق در چهار گرایش برق قدرت، برق کنترل، برق مخابرات و برق الکترونیک تحصیل می کنند که هر یک پاسخگوی بخشی از نیازهای بازار در صنعت برق هستند. روزانه در سایت جاب ویژن تعداد زیادی آگهی همکاری برای هر کدام از این گرایش ها منتشر می شود که می توانید آنها را مشاهده نموده و برای آن ها رزومه ارسال کنید.

فارغ از مشاغل دولتی مانند کار در صنایع نظامی، هواپیمایی و هوافضا، خودرو سازی، شرکت های مخابراتی و صنایع موشکی، مشاغلی مانند ساخت و ساز، مهندسی پزشکی و نیروگاه ها هم به استخدام این متخصصین وجود دارد؛ البته در مشاغل نیمه دولتی و خصوصی، معمولا نیاز به استخدام مهندس برق قدرت بیشتر از سایر گرایش هاست.